چرا آب سیاه را دزد خاموش بینایی مینامند؟ در این مقاله با علائم پنهان گلوکوم آشنا شده و قطره کاهنده فشار چشم گلوک-آی (لاتانوپروست) محصول اینوکلون را بررسی میکنیم.
آب سیاه یا گلوکوم؛ دزد خاموش بینایی را با قطره گلوک-آی (لاتانوپروست) متوقف کنید
(چرا ۴۰ سالگی زنگ خطر فشار چشم است؟ راهنمای کامل پیشگیری و درمان)
تصور کنید سارقی وارد خانه شما شده که هیچ صدایی ندارد، هیچ ردی از خود به جا نمیگذارد و آرامآرام باارزشترین دارایی شما را میدزد. این دقیقاً کاری است که بیماری گلوکوم (Glaucoma) یا در اصطلاح عامیانه “آب سیاه” با بینایی شما انجام میدهد. گلوکوم دومین عامل اصلی نابینایی در جهان است و ترسناکترین ویژگی آن، “بیعلامت بودن” در مراحل اولیه است. بسیاری از افراد زمانی متوجه بیماری میشوند که بخش زیادی از عصب بینایی خود را برای همیشه از دست دادهاند. در این مقاله از مجله سلامت اینوکلون، ماهیت این بیماری خاموش را میشناسیم و یاد میگیریم چگونه با تشخیص زودهنگام و درمانهای مدرنی مانند قطره چشمی گلوک-آی (Gluc-i) حاوی لاتانوپروست، میتوانیم جلوی این دزد را بگیریم.
گلوکوم یا آب سیاه دقیقاً چیست؟ (داستان فشار و عصب)
چشم ما برای حفظ شکل کروی خود، دائماً مایعی شفاف به نام “زلالیه” تولید میکند. این مایع باید به همان اندازهای که تولید میشود، از راههای خروجی چشم تخلیه شود. در بیماری گلوکوم، مسیرهای تخلیه به تدریج مسدود میشوند. مایع جمع میشود و فشار داخل چشم (IOP) بالا میرود. این فشار زیاد، مانند یک نیروی مخرب، به عصب بینایی (کابلی که تصاویر را از چشم به مغز میبرد) فشار میآورد و رشتههای آن را یکییکی از بین میبرد [۱].
چرا به آب سیاه “دزد خاموش” میگویند؟
در شایعترین نوع این بیماری (گلوکوم زاویه باز)، فشار چشم به آرامی و در طول سالها بالا میرود. خطرناکترین نکته اینجاست: بیماری هیچ علامت هشداردهندهای مانند درد یا قرمزی ندارد. آسیب از دید محیطی (کنارهها) شروع میشود و فرد اصلاً متوجه آن نمیشود تا زمانی که دید او به شدت محدود و تونلی شود. متأسفانه، هرگونه کاهش بینایی ناشی از گلوکوم، غیرقابل بازگشت است [۲].
چه کسانی در ریسک فشار چشم بالا هستند؟
اگر یکی از شرایط زیر را دارید، شما در منطقه خطر قرار دارید و باید فوراً برای چکاپ به چشمپزشک مراجعه کنید:
۱) سن بالای ۴۰ سال: ریسک بیماری با افزایش سن به شدت بالا میرود.
۲) سابقه خانوادگی: اگر پدر، مادر، خواهر یا برادر شما آب سیاه دارند، خطر ابتلای شما چندین برابر است.
۳) بیماریهای زمینهای: مانند دیابت، فشار خون بالا یا بیماریهای قلبی-عروقی.
۴) نزدیکبینی شدید (Myopia): نمره چشم بالا یکی از عوامل خطر است.
۵) مصرف طولانیمدت کورتون: استفاده از قطرهها یا قرصهای استروئیدی بدون تجویز پزشک میتواند فشار چشم را بالا ببرد [۳].
درمان قطعی فشار چشم با قطره «گلوک-آی» (لاتانوپروست)
اگرچه بینایی از دست رفته قابل برگشت نیست، اما خبر خوب این است که با تشخیص زودهنگام، میتوان جلوی پیشرفت بیماری را گرفت. هدف اصلی درمان، “کاهش فشار چشم” است. امروزه، خط اول درمان استاندارد در سراسر جهان، استفاده از قطرههایی از خانواده “آنالوگهای پروستاگلاندین” است. قطره چشمی گلوک-آی (Gluc-i)، محصول شرکت داروسازی اینوکلون (Inoclon)، حاوی ماده موثره لاتانوپروست (Latanoprost) است که به دلیل ویژگیهای زیر، انتخاب اول پزشکان است [۴]:
۱) قدرت بالا در کاهش فشار: گلوک-آی (لاتانوپروست) با باز کردن مسیرهای فرعی تخلیه مایع (مسیر یوویواسکلرال)، به طور موثری فشار چشم را تا ۳۰ درصد کاهش میدهد.
۲) راحتی مصرف (فقط شبی یک بار): برخلاف داروهای قدیمی (مثل تیمولول) که باید چند بار در روز استفاده میشدند، گلوک-آی فقط نیاز به یک قطره در شب دارد. این راحتی باعث میشود بیماران درمان خود را فراموش نکنند.
۳) کیفیت جهانی: فرمولاسیون اینوکلون مطابق با استانداردهای روز داروسازی دنیا طراحی شده تا کمترین عوارض جانبی (مانند قرمزی) را داشته باشد.
پیام نهایی: منتظر علامت نباشید!
تنها راه تشخیص گلوکوم قبل از ایجاد آسیب جدی، انجام معاینات منظم چشمپزشکی است که شامل “تلومتری” (اندازهگیری فشار چشم) و بررسی عصب بینایی میشود. اگر بالای ۴۰ سال دارید، حتی اگر چشمتان هیچ مشکلی ندارد، همین امروز یک نوبت چکاپ بگیرید. استفاده به موقع از داروهایی مثل گلوک-آی (لاتانوپروست)، سادهترین سرمایهگذاری برای حفظ نعمت بینایی تا پایان عمر است.
سلب مسئولیت پزشکی:
این مطلب صرفاً جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص پزشک نیست. قطره گلوک-آی (لاتانوپروست) یک داروی تخصصی است؛ شروع، تغییر دوز یا قطع مصرف آن باید حتماً تحت نظر مستقیم چشمپزشک انجام شود.

References
۱) Weinreb, R. N., et al. (2014). The pathophysiology and treatment of glaucoma. JAMA.
۲) American Academy of Ophthalmology (AAO). Glaucoma Treatment.
۳) McMonnies, C. W. (2017). Glaucoma history and risk factors. Journal of Optometry.
۴) Alm, A. (2014). Latanoprost in the treatment of glaucoma. Clinical Ophthalmology.

بدون دیدگاه